- Điểm
- 55,700
Trong dòng chảy không ngừng của lịch sử thời trang, thập niên 40 hiện lên như một bức tranh đối lập đầy ám ảnh nhưng cũng không kém phần diệu kỳ. Đó là quãng thời gian mà sự khắc nghiệt của chiến tranh đã nung nấu nên một vẻ đẹp kiên cường, để rồi từ tro tàn ấy, khát vọng về sự xa hoa, nữ tính lại bùng cháy rực rỡ. Đây không đơn thuần là câu chuyện về những thay đổi trên sàn diễn; đó là hành trình biến đổi đầy cảm hứng của tinh thần, được dệt nên từ những sợi chỉ định mệnh, minh chứng cho sức mạnh của cái đẹp ngay cả trong bão tố. Từ chiếc áo giáp thô ráp đến giấc mơ hoa lệ của “New Look”, thập niên 40 là lời khẳng định hùng hồn: phong cách không bao giờ chết.
Trong bối cảnh khắc nghiệt ấy, các chế độ tem phiếu quần áo nghiệt ngã trở thành hiện thực ở nhiều quốc gia, nổi bật là Kế hoạch Trang phục Tiện ích (CC41) của Anh hay Quy định L-85 ở Mỹ, những “điều luật” tưởng chừng khô khan ấy lại trở thành lời hiệu triệu về lòng yêu nước và sự sẻ chia. Phụ nữ khắp nơi chấp nhận những trang phục đơn giản, tinh gọn như một phần đóng góp thầm lặng cho quê hương, biến sự thiếu thốn thành một tuyên ngôn thầm lặng về phong cách: sự khiêm tốn, chức năng và hiệu quả. Tinh thần “Tận dụng và sửa chữa” trở thành kim chỉ nam. Người phụ nữ trở nên khéo léo hơn, biết cách vá víu, biến tấu những bộ quần áo cũ kỹ, thể hiện tinh thần tiết kiệm và sức sáng tạo phi thường.
(Ảnh: Shutterstock)
Giữa khói lửa chiến tranh, khái niệm “Utility Chic” ra đời, trở thành triết lý xuyên suốt định hình tủ đồ của phái đẹp. Đây là vẻ đẹp của sự tiết chế, của sức mạnh ẩn mình. Không còn chỗ cho sự rườm rà hay phô trương, những bộ trang phục thời kỳ này là bản giao hưởng của sự tinh giản và gọn gàng, phản ánh một tinh thần kiên cường, sẵn sàng đối mặt với mọi thử thách.
Nếu việc sử dụng những đường cắt may gọn gàng cùng phần độn vai vuông vức biểu trưng cho trách nhiệm, thì việc giữ lại chi tiết thắt eo nhẹ nhàng sẽ giúp giữ được nét nữ tính của phái nữ. Chiều dài gấu váy được giữ ngang hoặc ngay dưới đầu gối là một lựa chọn vừa tiết kiệm vải, vừa đảm bảo sự thanh lịch và tiện dụng. Mọi chi tiết dư thừa như ve áo lớn, hàng cúc cầu kỳ hay những đường xếp ly tốn vải đều được cắt giảm triệt để, thể hiện sự tối giản đến tận cùng. Bảng màu chủ yếu là tông trầm, đôi khi được điểm xuyết những họa tiết đơn giản để xua đi không khí ảm đạm.
(Ảnh: Pinterest)
Những bộ suit may đo nam tính với cầu vai rộng, độn cao với phần eo thắt gọn trở nên phổ biến, trở thành “đồng phục” của những người phụ nữ tiên phong. Chân váy đi kèm thường là dáng thẳng hoặc chữ A, mang lại sự tiện lợi tối đa trong mọi hoạt động. Váy sơ mi với thiết kế đơn giản, hàng cúc phía trước và cổ áo khiêm tốn, cũng trở thành lựa chọn hàng ngày lý tưởng. Chúng đa dụng, dễ mặc và tiết kiệm vải tối đa, đáp ứng được tiêu chí thực dụng của thời cuộc. Song song đó, quần dài, từng bị coi là “điều cấm kỵ” đối với phụ nữ, đã dần được chấp nhận rộng rãi, đặc biệt là với những người phụ nữ lao động nặng nhọc. Với cạp cao và ống rộng, chúng không chỉ mang lại sự thoải mái mà còn là biểu tượng đầy sức mạnh cho năng lực và vị thế mới của người phụ nữ – hình ảnh “Rosie the Riveter” đã trở thành biểu tượng bất hủ cho tinh thần ấy. Sự xuất hiện của các biểu tượng thời trang như Katharine Hepburn trong những chiếc quần dài đã góp phần không nhỏ vào việc bình thường hóa xu hướng này, mở đường cho một sự giải phóng trang phục đầy ý nghĩa.
Nữ diễn viên Katharine Hepburn trong thiết kế quần tây. (Ảnh: Getty Images)
Khi quần áo bị hạn chế, phụ kiện trở thành “vũ khí bí mật” để thể hiện phong cách cá nhân. Những chiếc mũ piilbox, bicorne nhỏ xinh, khăn trùm đầu turban hay snood (giúp giữ tóc gọn gàng trong nhà máy) được làm từ các vật liệu không bị phân phối tem phiếu, trở nên thịnh hành. Giày dép cũng sáng tạo hơn với các vật liệu thay thế như gỗ, nút chai. Đặc biệt, sắc son môi và sơn móng tay đỏ rực trở thành một nét chấm phá nhỏ bé nhưng đầy sức sống, một cách để phái đẹp khẳng định sự quyến rũ tinh tế giữa thời cuộc khắc nghiệt.
(Ảnh: Pinterest)
Trong số đó, chúng ta không thể không nhắc đến những nhà thiết kế đã tạo nên dấu ấn riêng biệt: Claire McCardell với vai trò tiên phong trong đồ thể thao Mỹ và những thiết kế may sẵn tiện dụng; Norman Norell với những sáng tạo tinh xảo, may đo chất lượng cao ngay cả trong thời khan hiếm; Lucien Lelong – người hùng thầm lặng đã giữ gìn thời trang cao cấp Paris trong thời chiến và hồi sinh ngành công nghiệp hậu chiến với “Théâtre de la Mode”; Cristóbal Balenciaga – bậc thầy Haute Couture với tầm nhìn độc đáo về sự thanh lịch cùng kỹ thuật cắt may và dựng phom/ cấu trúc thượng thừa; Gilbert Adrian (Adrian), nhà thiết kế trang phục đã tạo nên những bộ suit với cầu vai rộng biểu tượng của Hollywood và bộ đôi Louis Réard & Jacques Heim – những người đã dũng cảm giới thiệu bộ bikini hiện đại vào năm 1946.
Hình ảnh buổi diễn “Théâtre de la Mode” bởi Lucien Lelong. (Ảnh: Shutterstock)
Bên cạnh đó, các biểu tượng phong cách cũng đã truyền cảm hứng mạnh mẽ: Katharine Hepburn với sự táo bạo phá vỡ chuẩn mực nữ tính truyền thống khi phổ biến quần dài, những nữ thần màn bạc Hollywood như Joan Crawford, Rita Hayworth, Lauren Bacall đã mang lại sự thoát ly và định hình hình mẫu quyến rũ, vũ công Micheline Bernardini gây sốc khi trình diễn bikini đầu tiên.
Vũ công Micheline Bernardini trong trang phục bikini gây tranh cãi những năm 1940. (Ảnh: Shutterstock)
Nhưng chính Christian Dior mới là ông hoàng của nửa sau thập niên 1940, người đã kiến tạo nên một di sản vĩ đại. Với sự ra đời của “New Look” vào năm 1947, ông đã làm một cuộc cách mạng táo bạo, tái giới thiệu sự lộng lẫy và một hình dáng siêu nữ tính hoàn toàn đối lập với những đường nét thực dụng thời chiến. New Look, với vòng eo thon gọn, vai mềm mại và chân váy xòe bồng bềnh tốn vải, không chỉ là một bộ sưu tập; đó là một tuyên ngôn về sự hồi sinh, về khao khát cái đẹp và niềm hy vọng sau những năm tháng u tối. Cách tiếp cận kiến trúc trong thiết kế và kỹ thuật xây dựng phức tạp của Dior đã biến vải thành những tác phẩm điêu khắc nghệ thuật, định hình lại hoàn toàn khái niệm về sự quyến rũ hậu chiến và mở ra một chương mới đầy huy hoàng cho thời trang cao cấp.
Biên tập viên Carmel Snow (bên phải) trong buổi ra mắt BST thời trang The New Look. (Ảnh: Shutterstock)
“New Look,” với tên gọi ban đầu “Corolle” (cánh hoa) và “En Huit” (số tám), đã tái khẳng định mạnh mẽ vẻ đẹp nữ tính một cách đầy kiêu hãnh. Phong cách này nổi bật với đường cầu vai tự nhiên, mềm mại, đối lập hoàn toàn với chiếc áo vai độn vuông vức thời chiến. Eo ong là điểm nhấn trung tâm, tạo nên dáng hình đồng hồ cát lý tưởng. Đặc biệt, những chiếc váy xòe rộng, bồng bềnh từ phần vòng eo bé xíu (thường dài đến ngang bắp chân) là biểu trưng cho sự xa hoa và tự do sau thời kỳ thiếu thốn vải vóc. Phần ngực được đẩy cao cùng hông độn nhẹ, tôn lên đường cong gợi cảm của phái nữ. Bên cạnh đó, bộ suit “Bar”, gồm áo khoác chiết eo và váy bồng bềnh, là biểu tượng tối thượng của phong cách này, gói gọn sự pha trộn giữa cấu trúc may đo tinh xảo và vẻ nữ tính phóng đại.
Nguồn: ellegirl
Tiết chế để tồn tại: Thời trang trong thời chiến (1940 – 1945)
Khi tiếng súng Chiến tranh Thế giới thứ hai vang lên, mọi xa hoa dường như tan biến vào hư không và thời trang không nằm ngoài vòng xoáy nghiệt ngã ấy. Từ những sàn diễn vốn lộng lẫy, ta chứng kiến sự trỗi dậy của một vẻ đẹp đầy thực tế và mạnh mẽ đến kinh ngạc. Vải vóc và nguyên liệu thô – những báu vật một thời – giờ đây đều hướng về tiền tuyến, thay đổi hoàn toàn cách ăn mặc, tư duy về cái đẹp, và thậm chí cả vai trò của phái nữ trong xã hội.Trong bối cảnh khắc nghiệt ấy, các chế độ tem phiếu quần áo nghiệt ngã trở thành hiện thực ở nhiều quốc gia, nổi bật là Kế hoạch Trang phục Tiện ích (CC41) của Anh hay Quy định L-85 ở Mỹ, những “điều luật” tưởng chừng khô khan ấy lại trở thành lời hiệu triệu về lòng yêu nước và sự sẻ chia. Phụ nữ khắp nơi chấp nhận những trang phục đơn giản, tinh gọn như một phần đóng góp thầm lặng cho quê hương, biến sự thiếu thốn thành một tuyên ngôn thầm lặng về phong cách: sự khiêm tốn, chức năng và hiệu quả. Tinh thần “Tận dụng và sửa chữa” trở thành kim chỉ nam. Người phụ nữ trở nên khéo léo hơn, biết cách vá víu, biến tấu những bộ quần áo cũ kỹ, thể hiện tinh thần tiết kiệm và sức sáng tạo phi thường.
Giữa khói lửa chiến tranh, khái niệm “Utility Chic” ra đời, trở thành triết lý xuyên suốt định hình tủ đồ của phái đẹp. Đây là vẻ đẹp của sự tiết chế, của sức mạnh ẩn mình. Không còn chỗ cho sự rườm rà hay phô trương, những bộ trang phục thời kỳ này là bản giao hưởng của sự tinh giản và gọn gàng, phản ánh một tinh thần kiên cường, sẵn sàng đối mặt với mọi thử thách.
Nếu việc sử dụng những đường cắt may gọn gàng cùng phần độn vai vuông vức biểu trưng cho trách nhiệm, thì việc giữ lại chi tiết thắt eo nhẹ nhàng sẽ giúp giữ được nét nữ tính của phái nữ. Chiều dài gấu váy được giữ ngang hoặc ngay dưới đầu gối là một lựa chọn vừa tiết kiệm vải, vừa đảm bảo sự thanh lịch và tiện dụng. Mọi chi tiết dư thừa như ve áo lớn, hàng cúc cầu kỳ hay những đường xếp ly tốn vải đều được cắt giảm triệt để, thể hiện sự tối giản đến tận cùng. Bảng màu chủ yếu là tông trầm, đôi khi được điểm xuyết những họa tiết đơn giản để xua đi không khí ảm đạm.
Những bộ suit may đo nam tính với cầu vai rộng, độn cao với phần eo thắt gọn trở nên phổ biến, trở thành “đồng phục” của những người phụ nữ tiên phong. Chân váy đi kèm thường là dáng thẳng hoặc chữ A, mang lại sự tiện lợi tối đa trong mọi hoạt động. Váy sơ mi với thiết kế đơn giản, hàng cúc phía trước và cổ áo khiêm tốn, cũng trở thành lựa chọn hàng ngày lý tưởng. Chúng đa dụng, dễ mặc và tiết kiệm vải tối đa, đáp ứng được tiêu chí thực dụng của thời cuộc. Song song đó, quần dài, từng bị coi là “điều cấm kỵ” đối với phụ nữ, đã dần được chấp nhận rộng rãi, đặc biệt là với những người phụ nữ lao động nặng nhọc. Với cạp cao và ống rộng, chúng không chỉ mang lại sự thoải mái mà còn là biểu tượng đầy sức mạnh cho năng lực và vị thế mới của người phụ nữ – hình ảnh “Rosie the Riveter” đã trở thành biểu tượng bất hủ cho tinh thần ấy. Sự xuất hiện của các biểu tượng thời trang như Katharine Hepburn trong những chiếc quần dài đã góp phần không nhỏ vào việc bình thường hóa xu hướng này, mở đường cho một sự giải phóng trang phục đầy ý nghĩa.
Khi quần áo bị hạn chế, phụ kiện trở thành “vũ khí bí mật” để thể hiện phong cách cá nhân. Những chiếc mũ piilbox, bicorne nhỏ xinh, khăn trùm đầu turban hay snood (giúp giữ tóc gọn gàng trong nhà máy) được làm từ các vật liệu không bị phân phối tem phiếu, trở nên thịnh hành. Giày dép cũng sáng tạo hơn với các vật liệu thay thế như gỗ, nút chai. Đặc biệt, sắc son môi và sơn móng tay đỏ rực trở thành một nét chấm phá nhỏ bé nhưng đầy sức sống, một cách để phái đẹp khẳng định sự quyến rũ tinh tế giữa thời cuộc khắc nghiệt.
Kiến Tạo Sư & Biểu Tượng Phong Cách: Những Linh Hồn Định Hình Một Thế Hệ
Thập niên 1940, dù khắc nghiệt, vẫn sản sinh ra những tên tuổi không chỉ là nhà thiết kế, mà còn là những người kể chuyện bằng vải vóc, những biểu tượng thời trang đã định hình cả một thế hệ và để lại dấu ấn không phai trong lịch sử.Trong số đó, chúng ta không thể không nhắc đến những nhà thiết kế đã tạo nên dấu ấn riêng biệt: Claire McCardell với vai trò tiên phong trong đồ thể thao Mỹ và những thiết kế may sẵn tiện dụng; Norman Norell với những sáng tạo tinh xảo, may đo chất lượng cao ngay cả trong thời khan hiếm; Lucien Lelong – người hùng thầm lặng đã giữ gìn thời trang cao cấp Paris trong thời chiến và hồi sinh ngành công nghiệp hậu chiến với “Théâtre de la Mode”; Cristóbal Balenciaga – bậc thầy Haute Couture với tầm nhìn độc đáo về sự thanh lịch cùng kỹ thuật cắt may và dựng phom/ cấu trúc thượng thừa; Gilbert Adrian (Adrian), nhà thiết kế trang phục đã tạo nên những bộ suit với cầu vai rộng biểu tượng của Hollywood và bộ đôi Louis Réard & Jacques Heim – những người đã dũng cảm giới thiệu bộ bikini hiện đại vào năm 1946.
Bên cạnh đó, các biểu tượng phong cách cũng đã truyền cảm hứng mạnh mẽ: Katharine Hepburn với sự táo bạo phá vỡ chuẩn mực nữ tính truyền thống khi phổ biến quần dài, những nữ thần màn bạc Hollywood như Joan Crawford, Rita Hayworth, Lauren Bacall đã mang lại sự thoát ly và định hình hình mẫu quyến rũ, vũ công Micheline Bernardini gây sốc khi trình diễn bikini đầu tiên.
Nhưng chính Christian Dior mới là ông hoàng của nửa sau thập niên 1940, người đã kiến tạo nên một di sản vĩ đại. Với sự ra đời của “New Look” vào năm 1947, ông đã làm một cuộc cách mạng táo bạo, tái giới thiệu sự lộng lẫy và một hình dáng siêu nữ tính hoàn toàn đối lập với những đường nét thực dụng thời chiến. New Look, với vòng eo thon gọn, vai mềm mại và chân váy xòe bồng bềnh tốn vải, không chỉ là một bộ sưu tập; đó là một tuyên ngôn về sự hồi sinh, về khao khát cái đẹp và niềm hy vọng sau những năm tháng u tối. Cách tiếp cận kiến trúc trong thiết kế và kỹ thuật xây dựng phức tạp của Dior đã biến vải thành những tác phẩm điêu khắc nghệ thuật, định hình lại hoàn toàn khái niệm về sự quyến rũ hậu chiến và mở ra một chương mới đầy huy hoàng cho thời trang cao cấp.
Khát vọng hồi sinh: “The New Look”
Dù chiến tranh đã kết thúc nhưng khát khao thoát ly khỏi sự khắc khổ và trở lại với vẻ đẹp, sự sang trọng vẫn âm ỉ cháy trong lòng xã hội. Khát vọng ấy bùng nổ mạnh mẽ vào ngày 12/2/1947, khi Christian Dior trình làng bộ sưu tập đầu tay, được báo chí đặt tên là “New Look”. Cái tên này nhanh chóng đi vào lịch sử thời trang như một tuyên ngôn mạnh mẽ, từ chối quá khứ kham khổ và mở ra một kỷ nguyên huy hoàng.“New Look,” với tên gọi ban đầu “Corolle” (cánh hoa) và “En Huit” (số tám), đã tái khẳng định mạnh mẽ vẻ đẹp nữ tính một cách đầy kiêu hãnh. Phong cách này nổi bật với đường cầu vai tự nhiên, mềm mại, đối lập hoàn toàn với chiếc áo vai độn vuông vức thời chiến. Eo ong là điểm nhấn trung tâm, tạo nên dáng hình đồng hồ cát lý tưởng. Đặc biệt, những chiếc váy xòe rộng, bồng bềnh từ phần vòng eo bé xíu (thường dài đến ngang bắp chân) là biểu trưng cho sự xa hoa và tự do sau thời kỳ thiếu thốn vải vóc. Phần ngực được đẩy cao cùng hông độn nhẹ, tôn lên đường cong gợi cảm của phái nữ. Bên cạnh đó, bộ suit “Bar”, gồm áo khoác chiết eo và váy bồng bềnh, là biểu tượng tối thượng của phong cách này, gói gọn sự pha trộn giữa cấu trúc may đo tinh xảo và vẻ nữ tính phóng đại.
Nguồn: ellegirl
